Piston valves คืออะไร ? วาล์วลูกสูบสำหรับระบบอัตโนมัติ
หากคุณมองหาวาล์วอัตโนมัติที่ไม่ใช่ Control valve หรือ Actuator คุณอาจกำลังมองหา Piston valves วาล์วในอุตสาหกรรมที่ใช้ควบคุมไอน้ำ, น้ำ, น้ำมัน และก๊าซ นิยมใช้ในกระบวนการที่มีของไหลอุณหภูมิสูง อย่างโรงงานไฟฟ้า, โรงงานน้ำประปา, โรงกลั่น บทความนี้เราได้สรุปหัวข้อเกี่ยวกับ Piston valve คืออะไร , ประเภทและข้อดีของการเลือกใช้วาล์วประเภทนี้ครับ

Piston valves คืออะไร ?
Piston valve คือวาล์วควบคุมการเปิด/ปิด ด้วยลม การตัดต่อจะเร็วกว่าวาล์วแบบใช้ไฟฟ้ามาก เหมาะกับงานที่มีความเสี่ยงต่อการระเบิด โดยลักษณะการทำงานของ Piston valves นั้น จะปิดด้วยสปริง และจะเปิดโดยแรงดันลมที่ ใช้ควบคุม มีทั้งแบบ above disc (ไหลจากบนลงล่าง) และ under disc (ไหลจากล่างขึ้นบน) – ใช้ในโรงงานอุตสาหกรรมที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดประกายไฟ เช่น โรงกลั่นน้ำมัน เป็นต้น
ชื่อภาษาอังกฤษ : Piston valves ชื่อภาษาไทย : วาล์วลูกสูบ
ยังไม่คุ้นกับพื้นฐาน อ่านต่อได้ที่ วาล์ว คืออะไร และ Actuator หัวขับวาล์ว

เลือกซื้อ Piston valve จาก ปาโก้ เอ็นจิเนียริ่ง
6 จาก 6 รุ่น
- ดูสเปก / ขอราคา
KLQD | KLJZF | PISTON VALVE (Angle seat valve)
- ประเภท
- Angle Seat Valve
- วัสดุตัววาล์ว
- SS304 · SS316
- ขนาด
- DN15–DN100
- แรงดันใช้งาน
- สูงสุด 16 bar (1.6 MPa)
- อุณหภูมิของไหล
- -10 ถึง 180 °C
- การทำงาน
- Single / Double Acting
- ซีล
- PTFE
- ดูสเปก / ขอราคา
ARITA | Piston valve | SYP-S16
- ประเภท
- Y-Type Piston Valve
- วัสดุตัววาล์ว
- Stainless 316
- ขนาด
- 1/2"–2"
- การต่อ
- เกลียว BSPT · สวมเชื่อม SW
- แรงดันใช้งาน
- สูงสุด 16 bar g ที่ 250 °C
- อุณหภูมิของไหล
- สูงสุด 250 °C
- การทำงาน
- NC (สปริงปิด)
- ซีล
- PPL
- ดูสเปก / ขอราคา
PILOT | 2K200 | Angle Seat Valve
- ประเภท
- Angle Seat Valve
- วัสดุตัววาล์ว
- Stainless 316 (CF8M)
- ขนาด
- DN15–DN50 (1/2"–2")
- การต่อ
- เกลียว BSPT
- แรงดันใช้งาน
- 0–16 bar ตามขนาด (ไอน้ำ 180 °C สูงสุด 10 bar)
- อุณหภูมิของไหล
- -10 ถึง 180 °C
- การทำงาน
- NC · Double Acting
- ซีล
- PTFE
- ดูสเปก / ขอราคา
BURKERT | Type 2000
- ประเภท
- Angle Seat Valve
- วัสดุตัววาล์ว
- Gunmetal · Stainless 316L
- ขนาด
- DN10–DN65 (3/8"–2.1/2")
- การต่อ
- เกลียว BSPT / NPT · เชื่อม · Tri-Clamp
- แรงดันใช้งาน
- 0–25 bar (Gunmetal สูงสุด 16 bar)
- อุณหภูมิของไหล
- -40 ถึง 230 °C
- การทำงาน
- NC · NO · Double Acting
- ซีล
- PTFE
- ดูสเปก / ขอราคา
BK VALVE | 100 SERIES
- ประเภท
- Angle Seat Valve
- วัสดุตัววาล์ว
- Stainless CF8M
- ขนาด
- DN10–DN50 (3/8"–2")
- การต่อ
- เกลียว BSPP · สวมเชื่อม Socket Weld
- อุณหภูมิของไหล
- -10 ถึง 180 °C
- การทำงาน
- NC · NO · Double Acting
- ซีล
- PTFE (Stem PTFE/FKM)
- ดูสเปก / ขอราคา
BK VALVE | APK 21D
- ประเภท
- Angle Seat Valve (Waterhammer-free)
- วัสดุตัววาล์ว
- Brass · Stainless
- ขนาด
- DN15–DN50 (1/2"–2")
- การต่อ
- เกลียว BSPT / NPT
- แรงดันใช้งาน
- 10–16 bar ตามขนาด (ไอน้ำเกิน 180 °C สูงสุด 10 bar)
- อุณหภูมิของไหล
- -10 ถึง 180 °C
- การทำงาน
- NC · NO · Double Acting
- ซีล
- PTFE
ไม่มีรุ่นที่ตรงทุกเงื่อนไข บางรุ่นไม่ได้ระบุสเปกครบในเว็บถามทีมขายทาง LINE ได้เลย
ส่งชนิดของไหล อุณหภูมิ แรงดัน ขนาดท่อ และแรงดันลมที่หน้างานมา ทีมวิศวกรช่วยเลือกรุ่นและเสนอราคาให้
หลักการทำงานของ Piston valve
หลักการทำงานของ piston valves คือ แรงดันอากาศจากภายนอกจะเข้าไปดันลูกสูบให้เคลื่อนที่ขึ้นหรือลง ขึ้นอยู่กับทิศทางที่ต้องการเปิดหรือปิดวาล์ว เมื่อลูกสูบเคลื่อนที่ขึ้นหรือลง ก็จะไปเปิดหรือปิดช่องเปิดของวาล์ว ทำให้ของไหลสามารถไหลผ่านได้หรือหยุดไหลได้
- จ่ายลมเข้าหัวขับโซลินอยด์วาล์วเปิดให้ลมอัดเข้าไปในกระบอกลูกสูบ
- ลูกสูบยกก้านวาล์วลิ้นวาล์วยกขึ้นจากบ่า ของไหลไหลผ่านได้
- ตัดลม สปริงดันกลับสปริงดันลูกสูบลง ลิ้นกดลงบ่า วาล์วปิดสนิท
ดูวิดีโอสาธิตการทำงาน
วิดีโอตัวอย่างการทำงานและ Wiring Piston valve ขอบพระคุณวิดีโอจากช่อง : Texas Process Technologies
ประเภทของ Piston valve
Piston valves แบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักๆ ตามลักษณะของช่องเปิดของวาล์ว ได้แก่
มีช่องเปิดเป็นทรงกลม เหมาะสำหรับควบคุมของไหลที่มีอุณหภูมิสูง
มีช่องเปิดเป็นทรงแผ่น เหมาะสำหรับควบคุมของไหลที่มีอุณหภูมิต่ำ
ข้อดีและข้อเสีย
- สามารถเปิดปิดได้อย่างรวดเร็ว
- ป้องกันการเกิด Water Hammer ได้
- ทนความดันสูง
- อาจมีการรั่วไหลของของไหลได้
- ต้องใช้แรงดันอากาศในการขับเคลื่อน
การใช้งานที่เหมาะสมของ Piston valves
Piston valve เป็นวาล์วเปิด-ปิด (On/Off) ที่ขับด้วยลม จึงเหมาะกับงานที่ต้องสั่งเปิดปิดบ่อย ต้องการความเร็ว และของไหลร้อน ตัวอย่างการใช้งาน ได้แก่
- ไอน้ำควบคุมการไหลของไอน้ำในโรงงานไฟฟ้า หม้อนึ่ง และเครื่องฆ่าเชื้อ (Sterilizer / Autoclave)
- น้ำควบคุมการไหลของน้ำในโรงงานน้ำประปา ระบบน้ำร้อน และเครื่องซักล้างอุตสาหกรรม
- น้ำมันควบคุมการไหลของน้ำมันในโรงกลั่น และระบบจ่ายน้ำมันหล่อลื่น
- ก๊าซควบคุมการไหลของก๊าซในระบบจ่ายก๊าซ และลมอัด
- อาหารและสิ่งทอไลน์ผลิตอาหารและเครื่องดื่ม ฟอกย้อม ทอผ้า และระบบนำตัวทำละลายกลับมาใช้ (Solvent Recovery)
งานที่ Piston valve เหมาะเป็นพิเศษ
- งานที่มีรอบเปิดปิดสูง ลูกสูบและซีล PTFE ทนการทำงานซ้ำได้นาน ดูแลรักษาน้อย
- พื้นที่เสี่ยงต่อการระเบิด ตัววาล์วขับด้วยลม ไม่มีไฟฟ้าที่ตัววาล์ว ส่วนโซลินอยด์ที่สั่งลมให้เลือกแบบกันระเบิด (Explosion-proof)
- ของไหลอุณหภูมิสูง รุ่นมาตรฐานรับได้ถึง 180 °C และบางรุ่นรับได้ถึง 230–250 °C
- ระบบที่มีปัญหา Water Hammer เลือกรุ่นที่ให้ของเหลวไหลเข้าใต้ลิ้น (Flow under seat) เพื่อให้วาล์วปิดนุ่มนวล
งานที่ไม่ควรใช้ Piston valve
- งานที่ต้องหรี่หรือควบคุมอัตราการไหลแบบต่อเนื่อง ควรใช้ Control valve คู่กับ Positioner
- ของไหลที่มีตะกอน เส้นใย หรือความหนืดสูงเกิน 600 cSt เพราะจะค้างที่บ่าวาล์วและทำให้ปิดไม่สนิท
- หน้างานที่ไม่มีลมอัดสำหรับขับวาล์ว
วิธีเลือกรุ่น Piston valve ให้เหมาะกับงาน
ตอบ 5 ข้อด้านล่าง ระบบจะคัดรุ่นที่ตรงกับหน้างานให้ทันที แต่ละข้อมีคำอธิบายว่าทำไมต้องดูค่านั้น
- 1
อุณหภูมิของไหลสูงสุด
ไอน้ำ น้ำร้อน น้ำมัน หรือลม ที่ไม่เกิน 180 °C ใช้รุ่นซีล PTFE มาตรฐานได้เกือบทุกรุ่น ถ้าสูงกว่านั้นต้องเลือกรุ่นที่ datasheet รองรับ เช่น BURKERT Type 2000 (ถึง 230 °C) หรือ ARITA SYP-S16 (ถึง 250 °C)
- 2
แรงดันใช้งาน
วาล์วยิ่งใหญ่ แรงดันที่ปิดได้ยิ่งลดลง เช่น 1/2" ปิดได้ 16 bar แต่ 2" เหลือประมาณ 10 bar และงานไอน้ำเกิน 180 °C ส่วนใหญ่จำกัดที่ 10 bar ให้ดูตารางแรงดันตามขนาดใน datasheet ทุกครั้ง
- 3
วัสดุตัววาล์ว
ทองเหลือง/Gunmetal เหมาะกับน้ำ ลม และไอน้ำทั่วไป ราคาประหยัด ส่วนสแตนเลส 316 เหมาะกับอาหาร ยา สารเคมี และไอน้ำแรงดันสูง
- 4
การต่อท่อ
เกลียว BSPT / BSPP / NPT ให้ตรงกับท่อเดิม งานที่ต้องการความสะอาดเลือกแบบเชื่อมหรือ Tri-Clamp
- 5
ถ้าลมหาย วาล์วควรอยู่ในสถานะไหน
ปกติปิด (NC) วาล์วจะปิดเองเมื่อไม่มีลม ปลอดภัยที่สุดสำหรับไอน้ำ ปกติเปิด (NO) ใช้กับระบบที่ต้องไหลตลอดถ้าลมหาย Double Acting ใช้ลมทั้งเปิดและปิด วาล์วค้างตำแหน่งเดิมเมื่อลมหาย
6 รุ่นที่ตรงกับที่เลือก
KLQD | KLJZF | PISTON VALVE (Angle seat valve)≤ 180 °C≤ 16 barSS304 / SS316บางข้อ datasheet ไม่ระบุ ยืนยันกับทีมขายก่อนสั่ง
ARITA | Piston valve | SYP-S16≤ 250 °C≤ 16 barStainless 316บางข้อ datasheet ไม่ระบุ ยืนยันกับทีมขายก่อนสั่ง
PILOT | 2K200 | Angle Seat Valve≤ 180 °C≤ 16 barStainless 316บางข้อ datasheet ไม่ระบุ ยืนยันกับทีมขายก่อนสั่ง
BURKERT | Type 2000≤ 230 °C≤ 25 barGunmetal / SS316Lบางข้อ datasheet ไม่ระบุ ยืนยันกับทีมขายก่อนสั่ง
BK VALVE | 100 SERIES≤ 180 °CสอบถามแรงดันStainless CF8Mบางข้อ datasheet ไม่ระบุ ยืนยันกับทีมขายก่อนสั่ง
BK VALVE | APK 21D≤ 180 °C≤ 16 barBrass / Stainlessบางข้อ datasheet ไม่ระบุ ยืนยันกับทีมขายก่อนสั่ง
ยังไม่มีรุ่นที่ตรงทุกข้อ ส่งสเปกหน้างานมาให้ทีมวิศวกรหารุ่นพิเศษให้ได้ ถามทาง LINE
- แรงดันลมที่หน้างาน ตัวขับต้องการลมขั้นต่ำประมาณ 4–5 bar (ขึ้นกับขนาดตัวขับ) ถ้าลมในโรงงานต่ำ ให้เลือกตัวขับขนาดใหญ่ขึ้น
- อุปกรณ์ควบคุม โซลินอยด์ 3/2 สำหรับสั่งลม (220 VAC / 24 VDC) และ Limit Switch สำหรับส่งสัญญาณตำแหน่งวาล์วกลับไปที่ระบบควบคุม
สรุป
Piston valve เป็นวาล์วที่มีประสิทธิภาพสูง เหมาะสำหรับใช้ควบคุมของไหลที่มีอุณหภูมิสูงและแรงดันสูง นิยมใช้ในอุตสาหกรรมต่างๆ มากมาย
